Aslen Hindistanlı olup Kanada’da yaşayan Rupi Kaur, bu kitapla aslında kendi otobiyografisini yazmıştır. Her ne kadar şiir kitabı olarak geçse de bir öykü barındırıyor ve tabi serbest ölçülerle kaleme aldığı berceste kıymetinde ifadeleri kitabı kıymetli kılıyor. Genç bir yazar olmanın yanı sıra feminist bir kadın yazar olabileceğini düşündürtüyor. Kitabını yaşamının dört evresini içerecek şekilde bölümlere ayırıyor: Sancımak, sevmek, kırılmak, sağalmak.
Sancımak bölümünde yazar, kahramanın ilk aşklarını, ilk sevişmelerini ve çocukken uğradığı tacizleri belki de tecavüzleri anlatıyor. Bir terapistin çocuğa yapılanı göstermesi için ona uzattığı oyuncak bebekten söz ediyor. Bu şiiri -hafta içi seansları olarak adlandırıyor.
“oyuncak bebeği
önüne koyuyor terapist
aynı boyda
amcalarının ellediği kızlarla
göster bakalım neredeydi elleri
bacaklarının arasında
parmağıyla içini oyduğu
yeri gösteriyorsun
bir itiraf gibi
… (s.15)
Kız çocuklarının en büyük boşlukları babalarıdır. Ömürleri boyunca bu boşluğu doldurmaya çalışırlar ve sürekli her yerde onu ararlar. Babadan bir sevgi görmeyip mutlu bir aile yaşantısına sahip olmadığını düşündürten kahraman yaşadığı eksikliğini baba sevgisine borçlu olduğunu belirtiyor:
hayatının ilk aşkı, ilk sevdiğin adam
olacaktı güya
onu aramaktasın hala
her yerde
-baba (s.16)
Dünyanın her yerinde kadın algısı birbirinden farklı olsa da günümüzde hala kadın birçok toplumda namus kavramı ile özdeşleştirilmiş bir metadan fazlası değildir. Acımasız gibi görünen bu yorum maalesef ki gerçeklerdir. Rupi Kaur, bu konuda güzel bir nutuk çeker:
bu dünyanın en büyük yanılgısı,
yüreğini ve bedenini
korumaya çalışan kadının
aile namusuna
leke süreceği fikri (s.24)
Kahramanımız hayat hikayesini anlatmaya devam ediyor. Anne ve babanın ayrı olduğunu “bir savaşsın sen, iki ülke arasındaki sınır” ifadesinden anlayabiliyoruz. Ayrıca alkolik bir anne babadan söz eder. “Evladını büyütecek kadar bile ayık duramayan” bir anne ve baba. İşte böyle geçen bir çocukluk. Kahramanın hazin çocukluk öyküsü küçükken ruhunu kanırtmış, kanatlarını kırmıştır.
Kitabın ikinci kısmı “sevmek” bölümüne ayrılmış. Sevgi bu hayattaki tek tutunağımız ve terbiyelerin terbiyesidir bence. Sevmek bölümü kahramanın annesinin hamile olduğunu öğrenmesiyle başlar. Babası ona kadın için “bu dünyada tanrıya en yakın şey bir kadının vücududur.” demesi üzerine anneliğe kafa yorar. Bir insanın tüm ruhunu, varlığını koşulsuz sevgi ile birine adamsını yani anneliği anlayamadığını belirtir böylece. Belki de yazarın da dediği gibi bunu anlayabilmek için anne olmak gerekir.
Ve aşk başlar. Bütün umutlarını insan suretine büründürdüğü kişi ile karşılaşır. Kendini sevmekle onu sevmeyi öğrendiğini söyler tıpkı bütün sevmelerin kendinden başlaması gibi. Bu kişinin ilk aşkı olmadığını ama diğer bütün aşklarını hükümsüz bıraktığını söyler. Bir kadının duygusal boşluklarını ne kadar iyi doldurabiliyorlarsa o kadar başarılı bir partner olduklarını söyleyebilir miyiz erkekler için? Söyleyemeyiz. Neyse konumuza dönelim. Aşkla başlayan yolculuk sektelere uğrar ve tartışmalar başlar. Her şeyin sustuğu sadece vücutların konuştuğu bir dönem kalmıştır geriye.
Üçüncü bölüm ise “kırılmak”. Kendisini “umutsuz bir aşığım, bir hayalperest, ölümüm bu yüzden olacak” diye tanımlayan şair, artık cezbedici güzelliğin dikenleri ile karşılaşmıştır.
seni sevmekten vazgeçtiğimden değildi
gidişim
gittim çünkü
kaldıkça azalıyordu
kendime olan sevgim (s.95)
Gitmenin gerektiği yeri iyi bildikleri halde gidemeyen kadınlar… Kendimize olan sevgimizin ufacık azalacağını hissetsek bile kaybolmalıyız iz bırakmadan. Ve değerimizi bilmeyecek olanlara açmamalıyız kapılarımızı. Şair bunu güzel bir şekilde ifade eder:
şaheserlerle dolu bir müzeyim ben
gözlerin kapalı geçtin önümden (s.100)
Bir kör için güzel manzaranın kıymeti ne ise, sağır içinde müziğin kıymeti odur. Bize sağır kulaklara en güzel beste olmamız neyi değiştirir ki.
ben çalan müziktim
ama senin kulağın kesikti (s.115)
Ve siler aşığını teninden. Kırılır, parçalara ayrılır ama eksik yanını başkaları ile doldurmayı bırakır.
senin hayatının içine
eklenemem ben
tek istediğim
birlikte bir hayat kurmakken
-aradaki fark (s.117)
beni koyup gittiğin gece
öyle paramparça uyandım ki
kırılan parçalarımı koyacak tek yer
gözlerimin altındaki torbalardı (s.130)
Terk edişi kadına bu sözleri söyletir:
…..şükürler olsun tanrım, diye haykırıyorum. şükürler olsun ki gittim. eğer kalsaydın bugünkü gibi hüküm süremezdim. (s.132)
Ve ayrıldıktan sonra yapılacaklar listesi oluşturulur. Bence en güzel maddesi “adı geçtiğinde gülümseyip başını sallama sanatını icra et” maddesidir.
Sağaltmak bölümü kitabın son bölümüdür. Kendini istemeyene tutunmanın çaresizliği bitmiştir artık.
bir ilişkin olacaksa
herkesten önce
kendinle olmalı (s.150)
Ruhsal yönden evrilir kahramanımız. Başkalarına bağımlı yaşamanın geçiciliğini kavrar ve yanlış yerlerde derman aramayı bırakır.
hiçbir kitap
taşıyamaz
sırtımızdaki
hikayelerin ağırlığını
-renkli kadınlar (s.171)
Olduğun gibi
kabul et kendini (s.172)
Şair yitirdikleri ile mutlu olabilecek bakış açısını kazanır ve kendi ifadesiyle elini tutup fısıldar hepsi geçecek diye. Acıyı bal eyler sonunda.
kendini nasıl seviyorsan
öyle öğretirsin başkalarına
seni sevmeyi (s.186)
Kendi değerini bilmek, kendini olduğun gibi kabul etmek ne meşakkatli bir yoldan sonra varılan noktadır.
sen kendinin ruh eşisin (s.189)
Kayıplarımız bizi var eder, kendi hayatımızda hüküm sürebilmemize neden olur.
seni kaybetmek kendim olabilmekti
Ve sonunda dinginlik başlar, her şey oluruna bırakılır. Zaman mefhumu sadece bize hizmet eder ve o zaman kadın olmak değil de insan olmak konuşulur belki. Bize biçilen roller o zaman değişir belki.
eğer kendine yetmiyorsan
başka kimseye yetemezsin (s.197)
Şiir kahramanımız ve hemcinsimiz olan şu kadın gibi bizde bize yetmeyi öğreneceğiz. Biz bizleri anlayanlara mucizeyiz. Bırak hayatı aksın istediği yöne.
hayatının geri kalanını
geçirmek istediğin kişi
herkesten önce
kendin olmalı (s.198)