“Benim şiirim bir çığlıktır; bir hakikati, bir sarsıntıyı, bir dönüşümü işaret eder.” — İsmet Özel
Giriş
Türk şiirinde yol açanlardan biri: Kendi iç yangınını, çağın sancısıyla birleştiren; fikirleriyle yalnızca edebiyatı değil, düşünce dünyasını da derinden etkileyen bir isim. İsmet Özel, sadece bir şair değil; aynı zamanda, çağının tanığı, kırılgan bir vicdan ve dimdik duran bir ses.
Bir Gençliğin Hikâyesi
1944’te Gaziantep’te başlayan hayat serüveni, Çankırı ve Kastamonu sokaklarında dolaştı. Ankara’da büyüyen bir bilinç, Hacettepe’de Fransız edebiyatıyla tanıştı. 1960’lar… Türkiye’nin ve dünyanın sancılarla kıvrandığı yıllar. O da bu sancılardan payını aldı.
Sosyalist bir duyarlılıkla kaleme sarıldı. Ataol Behramoğlu ile birlikte “Halkın Dostları” dergisini çıkardı. Genç bir şairin ilk haykırışı “Geceleyin Bir Koşu” ile duyuldu. Ardından gelen “Evet, İsyan”, sadece bir kitap değil, bir çağrının, bir başkaldırının adıdır. O dönemin dilinde konuştu; yoksulluğu, adaletsizliği, umudu ve öfkeyi şiire dönüştürdü.
İsyandan İnanca
Ancak İsmet Özel, durduğu yerden memnun kalmadı. 1970’lerin ortasında yönünü değiştirdi – yahut kendi deyimiyle: “Marksizm, insanı kurtaramazdı; çünkü insana dair bir ahlakı yoktu.” Bu dönüşüm, onu bambaşka bir ufka taşıdı. İslamî düşünceyle kurduğu bağ, şiirlerine ve fikirlerine yeni bir derinlik kattı. Artık aradığı hakikat, sadece sınıfsal değil, ontolojik bir meseleydi. Şiirlerindeki öfke, yerini kök arayışına, varoluş sancısına bıraktı.
“Dallarıma Gülümserken”, bu yeni dönemin habercisidir. Şiir artık onun için sadece estetik bir uğraş değil, bir direniş biçimi, bir iman ilanıdır. Modern hayatın uyuşturucu estetiğine karşı bilinçli bir başkaldırı…
Düşünen Bir Şair
Özel, yalnızca mısralarla konuşan biri değil. Aynı zamanda keskin bir fikir adamı. 2007’de kurduğu İstiklâl Marşı Derneği, onun zihninde ve yüreğinde taşıdığı milli bilincin, tarihî misyonun bir tezahürüdür.
“İstiklâl Marşı’nın bize ne söylediğini anlayabilirsek, ne yapmamız gerektiğini de biliriz,” der. Ona göre bu marş, yalnızca geçmişin değil, geleceğin de rotasını çizer. Vatan, millet, din ve tarih; onun düşünce dünyasında birbirini tamamlayan anlam halkalarıdır.
Şahsiyet Olarak İsmet Özel
Serttir. Taviz vermez. Kimilerine göre keskin, kimilerine göre karizmatik. Ama asla sıradan değildir. Fikirlerini cesurca savunması, birçok kişiye ilham olmuş; özellikle sol kökenli bazı düşünürlerin İslamî düşünceyle tanışmasına öncülük etmiştir.
Onun şiirinde birey, topluma karşı değil; kendi içindeki boşluğa, unutulmuş hakikate karşı savaşır. Ve bu savaş, hiçbir zaman kolay olmamıştır.
Sonuç
İsmet Özel’i anlamak; bir ideoloji seçmek değil, bir arayışı, bir yolculuğu anlamaktır. Şiirlerinde ve fikirlerinde saklı duran, çağımıza tutulan ayna gibidir. Onu sevenler kadar eleştirenler de olmuştur ama bu, onun gölgesinin ne kadar uzun olduğunu gösterir.
Bugün, hâlâ kalemiyle ve sözüyle varlığını sürdüren İsmet Özel, şiirin sadece estetik değil, aynı zamanda ahlaki ve tarihî bir sorumluluk olduğunu hatırlatıyor bize. Ve belki de bu yüzden: İsmet Özel, yalnızca bir şair değil, bir çağrıdır.
Kaynakça
- İsmet Özel’in Eserleri ve Söylemleri – Elde edilen alıntılar ve ifadeler, İsmet Özel’in çeşitli şiir kitapları, makaleleri ve söylemleri üzerinden derlenmiştir.
- “Halkın Dostları” Dergisi Arşivi – Ataol Behramoğlu ile birlikte yayımlanan dergi yazıları ve döneminin edebi çevrelerine ait incelemeler.
- Akademik ve Matbu Kaynaklar – Fransız edebiyatı, Marksist düşünce eleştirileri ve Türkiye’nin edebiyat tarihi üzerine yayımlanmış akademik çalışmalar.
- İstiklâl Marşı Derneği Belgeleri – Derneğin kuruluşu ve faaliyetleri doğrultusunda kamuya açık belgeler ve söylevler.
- Araştırma ve Kişisel Notlar (Talha Hamza) – Yazarın konuyla ilgili kendi derlediği araştırma sonuçları, gözlemler ve kişisel belgeler.